Abdominoplastika və liposaksiya: niyə birlikdə edilir

Mündəricat

Abdominoplastika və liposaksiya birlikdə: bu birləşmə nə edə bilər, nə edə bilməz

Qarın plastikası ilə maraqlanan bir çox insan liposaksiya barədə də düşünür. Liposaksiya haqqında soruşanların çoxu isə əslində liposaksiyanın həll edə bilmədiyi bir problemi təsvir edir. Abdominoplastika və liposaksiya çox vaxt eyni əməliyyatda birlikdə aparılır və bunun əsaslı səbəbləri var. Lakin hər birinin öz vəzifəsi var. Müayinəyə gəlməzdən əvvəl bu fərqi anlamaq ən faydalı hazırlıqdır.

Bu məqalə hər əməliyyatın təkbaşına nə etdiyini və cərrahların onları niyə birləşdirdiyini izah edir. Birləşmiş texnikanın necə daha təhlükəsiz hala gəldiyini və kimə uyğun olduğunu da göstərir. Sonda isə qərardan əvvəl açıq müzakirə edilməli olan riskləri və sağalmanın adətən necə keçdiyini təsvir edir.

Hər əməliyyat təkbaşına nə edir

İki əməliyyatı ayrı-ayrılıqda aydın təsəvvür etməklə başlamaq faydalıdır. Qarın cərrahiyyəsindən yaranan məyusluqların çoxu bir əməliyyatın digərinin işini görəcəyini gözləməkdən qaynaqlanır.

Liposaksiya nə edə bilər

Liposaksiya kanyula adlanan nazik borunun köməyi ilə kiçik kəsiklərdən piyi çıxarır. Pəhrizə və idmana cavab verməyən inadkar piy yığınlarını azaltmaqda çox effektlidir. Tipik nahiyələr yanlar, bel və qarının yuxarı hissəsidir. Kəsiklər kiçik olur, çapıqlar isə adətən az nəzərə çarpır.

Liposaksiya nə edə bilməz

Liposaksiya dərini götürmür və əzələləri bərpa etmir. Piy çıxarıldıqdan sonra dəri yeni formaya uyğunlaşmaq üçün büzüşməlidir. Keyfiyyətli dəri yaxşı büzüşür. Hamiləlik və ya böyük çəki itkisi nəticəsində uzanmış dəri isə çox vaxt bunu bacarmır. Amerika Plastik Cərrahlar Cəmiyyətinin (ASPS) ifadəsi ilə desək, dəri yalnız müəyyən həddə qədər büzüşə bilər.

Belə vəziyyətdə yalnız piyi çıxarmaq dərini əvvəlkindən daha sallaq və qırışlı edə bilər. Liposaksiya istəyən pasiyentə abdominoplastikanın tövsiyə edilməsinin ən çox rast gəlinən səbəbi budur. Abdominoplastika ya liposaksiyanın əvəzinə, ya da onunla birlikdə təklif olunur.

Abdominoplastika nə əlavə edir

Abdominoplastika, yəni qarın plastikası, qarının aşağı hissəsindən artıq dərini və piyi götürür. Bu, qarının aşağı hissəsində aparılan kəsik vasitəsilə edilir. Əksər hallarda cərrah qarın divarını da möhkəmləndirir. Bunun üçün qarının ön tərəfi boyunca uzanan iki şaquli əzələni bir-birinə tikir. Bu əzələlər hamiləlik zamanı tez-tez aralanır. Bu vəziyyət düz qarın əzələlərinin aralanması, yəni diastaz adlanır.

Sonra qalan dəri yenidən yerləşdirilir, göbək isə öz təbii yerində açılan yeni dəlikdən çıxarılır. Nəticədə təkcə liposaksiyanın yarada bilməyəcəyi daha düz və daha möhkəm qarın alınır.

Niyə iki əməliyyat birləşdirilir

Abdominoplastika əsasən qarının ön hissəsinə, xüsusilə göbəkdən aşağı nahiyəyə təsir edir. Halbuki insanların çoxunun diqqət yetirdiyi forma yanlardan, beldən və qarının yuxarı hissəsindən də asılıdır. Yalnız ön hissə müalicə olunarsa, dolğun yanların arasında düz bir qarın qala bilər. Yandan və arxadan baxanda bu, qeyri-mütənasib görünür.

Abdominoplastika və liposaksiya eyni əməliyyatda aparılanda cərrah ətraf nahiyələri də düzəldə bilir. Məqsəd qarından belə və arxaya daha yumşaq keçiddir. Belə olduqda nəticə bərpa edilmiş bir sahə kimi deyil, təbii forma kimi görünür. Bir çox pasiyent üçün texniki baxımdan düzgün qarın plastikasını həqiqətən razı qaldıqları nəticəyə çevirən məhz budur.

Praktik üstünlük də var: iki narkoz və iki sağalma dövrü əvəzinə bir narkoz və bir sağalma dövrü. Lakin bu, yalnız əməliyyatların birləşdirilməsi riski artırmırsa önəmlidir. Növbəti bölmə məhz bu suala həsr olunub.

Lipoabdominoplastika: birləşmə necə daha təhlükəsiz oldu

Uzun illər cərrahlar iki əməliyyatı birləşdirməyə ehtiyatla yanaşırdılar. Klassik abdominoplastikada qarının dərisi və piyi kəsikdən qabırğalara qədər geniş sahədə əzələdən ayrılır. Bu geniş ayrılma əzələdən keçərək dərini qidalandıran çoxlu kiçik damarları kəsir. Həmin ayrılmış toxumada aqressiv liposaksiya aparmaq onun qan təchizatını daha da pisləşdirmək riski yaradırdı.

Lipoabdominoplastika kimi tanınan yanaşma bu vəziyyəti dəyişdi. Cərrah bütün qarın divarını qaldırmaq əvəzinə ayrılmanı iki şaquli əzələ arasındakı dar mərkəzi sahə ilə məhdudlaşdırır. Əzələlərin tikilməsi üçün lazım olan sahə məhz budur. Qarın dərisinin qalan hissəsini qidalandıran perforator damarlar əsasən qorunub saxlanılır. Liposaksiya isə artıq geniş şəkildə ayrılmayan toxumanı incəltmək və formalaşdırmaq üçün istifadə olunur.

Bu yanaşma barədə dərc olunmuş məlumatlar ümidvericidir. 2019-cu ildə Aesthetic Plastic Surgery jurnalında sistematik icmal və meta-analiz dərc olunub. Orada lipoabdominoplastikanı klassik abdominoplastika ilə müqayisə edən tədqiqatlar birləşdirilib. Birləşmiş texnikanın daha çox ağırlaşma ilə əlaqəli olduğuna dair sübut tapılmayıb. Seroma, yəni maye yığılması, və hematoma, yəni qan yığılması, lipoabdominoplastika qruplarında daha az müşahidə olunub.

Bu, hər birləşmənin hər pasiyent üçün təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Çıxarılan piyin miqdarı, ayrılmanın həcmi və pasiyentin öz sağlamlığı önəmlidir. Amma bu o deməkdir ki, iki əməliyyatı heç vaxt birləşdirməmək barədə köhnə qayda artıq müasir təcrübəni əks etdirmir.

Abdominoplastika və liposaksiya kimə uyğundur

Bu birləşmə problemi bir neçə hissədən ibarət olan insanlara uyğundur. Adətən abdominoplastika tələb edən sallaq dəri və ya aralanmış əzələlər olur. Buna liposaksiya ilə formalaşdırıla bilən ətraf nahiyələrdəki piy də əlavə olunur. Bundan başqa, demək olar ki, hər kəsə aid olan bir neçə ümumi şərt var.

Sabit çəki

Amerika Plastik Cərrahlar Cəmiyyəti uyğun namizədləri fiziki cəhətdən sağlam və sabit çəkidə olan insanlar kimi təsvir edir. Cərrahiyyə arıqlama üsulu deyil. Əgər çəkiniz hələ də azalırsa, o cümlədən arıqlama dərmanları ilə, adətən əvvəlcə onu sabitləşdirmək daha yaxşıdır. Əməliyyatdan sonra çəkinin daha da azalması dərini yenidən sallaşdıra bilər.

Yeni hamiləlik planının olmaması

Hamiləlik qarın dərisini uzadır və tikilmiş əzələləri yenidən aralaya bilər. Johns Hopkins Medicine-in pasiyentlər üçün tövsiyələri gələcəkdə hamiləlik planlaşdıranlara abdominoplastikanı təxirə salmağı məsləhət görür. Daha uşaq olması ehtimalı varsa, əməliyyatın vaxtını açıq müzakirə etmək yaxşıdır. Bu, indi əməliyyat olub hər şeyin yaxşı olacağına ümid etməkdən daha doğrudur.

Siqaret çəkməmək

Siqaret dəriyə qan axınını azaldır. Qarın dərisi isə abdominoplastikadan sonra sağalmaq üçün məhz bu qan axınına möhtacdır. Plastic and Reconstructive Surgery jurnalında 132 abdominoplastikanı əhatə edən tədqiqat dərc olunub. Siqaret çəkənlərdə yara sağalması problemləri çəkməyənlərə nisbətən daha çox müşahidə edilib. Müəlliflər siqaret çəkənlərin bu yüksək risk barədə məlumatlandırılmalı olduğu qənaətinə gəliblər. Cərrahınız əməliyyatdan nə qədər əvvəl və sonra nikotinin bütün formalarından çəkinmək lazım olduğunu deyəcək.

Real gözləntilər

Abdominoplastika daimi çapıq qoyur. Bu çapıq adətən alt paltarı və ya çimərlik geyimi ilə örtüləcək qədər aşağıda yerləşdirilir. Liposaksiya formanı dəyişir, lakin fərqli bədən tipi yaratmır. Uyğun namizəd hər iki məqamı anlayır. O, cərrahiyyəni başqasının gözləntilərini qarşılamaq üçün deyil, öz səbəblərinə görə seçir.

Liposaksiya nə vaxt kifayətdir, nə vaxt yox

Bir çox pasiyent müayinəyə məhz bu suala cavab tapmaq üçün gəlir. Cavab əsasən iki şeydən asılıdır: dərinin keyfiyyətindən və qarın əzələlərinin vəziyyətindən.

Bəzən dəri sıx və elastik olur, əzələlər zədəsizdir, problem isə əsasən piydir. Belə halda təkcə liposaksiya daha kiçik çapıqlar və daha qısa sağalma ilə çox yaxşı nəticə verə bilər. Bu, hamiləlik keçirməmiş və çəkisi kəskin dəyişməmiş insanlarda daha çox rast gəlinir.

Təkcə liposaksiya göbəkdən aşağıdakı sallaq, asılıb qalmış və ya çatlarla örtülmüş dəriyə kömək etmir. Əzələlər aralandığı üçün normal çəkidə belə qalan qarın qabarıqlığını da aradan qaldırmır. Belə hallarda problemi abdominoplastika həll edir. Liposaksiya isə ətrafdakı formanı tamamlayan vasitəyə çevrilir.

Bu iki vəziyyət arasında bir sıra seçimlər var. Artıq dəri yalnız göbəkdən aşağı nahiyədədirsə, bəzən həmin sahəyə yönəlmiş daha kiçik əməliyyat kifayət edir. Artıqlıq yanlara qədər uzanırsa, daha uzun kəsik lazım ola bilər. Cərrahiyyənin həcmini real problemə uyğunlaşdırmaq müayinənin əsas məqsədlərindən biridir.

Əməliyyatdan əvvəl müzakirə edilməli olan risklər

Abdominoplastika ciddi əməliyyatdır, liposaksiya ilə birləşdirilməsi də onu kiçik müdaxiləyə çevirmir. Amerika Plastik Cərrahlar Cəmiyyəti qarın plastikasının bir sıra risklərini sadalayır. Bunlara qanaxma, infeksiya, maye yığılması, yaranın pis sağalması, dəri itkisi və piy nekrozu daxildir. Keyimə və ya dəri hissiyyatının digər dəyişiklikləri, xoşagəlməz çapıqlar və asimmetriya da bu siyahıdadır. Siyahıya həmçinin davamlı ağrı, qan laxtaları və təkrar əməliyyat ehtimalı daxildir. Bunlardan bir neçəsi xüsusi diqqət tələb edir.

Maye yığılması

Dəri qaldırıldıqdan sonra onun altındakı boşluqda maye yığıla bilər. Bu, seroma adlanır. Cərrahlar bu riski müxtəlif yollarla azaldır. Bəziləri ilk günlər üçün dren qoyur. Digərləri boşluğu daxildən proqressiv gərginlik tikişləri adlanan bir sıra daxili tikişlərlə bağlayır. 2020-ci ildə Aesthetic Plastic Surgery jurnalında dərc olunmuş sistematik icmal bu yanaşmanı araşdırıb. Bu tikişlərlə, drensiz və liposaksiya ilə birlikdə aparılan abdominoplastika seroma tezliyini azaltmaqda effektiv olub. Müəlliflər daha geniş tədqiqatlara hələ də ehtiyac olduğunu qeyd ediblər.

Qan laxtaları

Bu həcmdə hər əməliyyat ayaq venalarında laxta əmələ gəlməsi riski daşıyır. Bu laxtalar nadir hallarda ağciyərlərə qədər gedə bilər. Risk fərdi qaydada qiymətləndirilir. Yaş, çəki, keçirilmiş xəstəliklər, hormon qəbulu və əməliyyatın müddəti kimi amillər nəzərə alınır. Profilaktikaya adətən əməliyyatdan sonra tez gəzməyə başlamaq və ayaqların kompressiyası daxildir. Bəzi pasiyentlərə risk profilindən asılı olaraq qanı durulaşdıran dərmanlar da təyin edilir.

Yara sağalması və dəri hissiyyatı

Qarın dərisinin aşağı kənarı qan təchizatından ən çox asılı olan sahədir. Siqaretin və həddindən artıq gərginliyin bu qədər önəmli olmasının səbəbi budur. Abdominoplastikadan sonra qarının aşağı hissəsində keyimə tez-tez olur. Adətən aylar ərzində yaxşılaşır, lakin hissiyyatda müəyyən dəyişiklik daimi qala bilər.

Bu riskləri sadalamağın məqsədi kimisə çəkindirmək deyil. Məqsəd qərarın tam mənzərəni görən və nəyə razılıq verdiyini anlayan insan tərəfindən qəbul edilməsidir.

Əməliyyata hazırlıq

Hazırlıq əməliyyat günündən xeyli əvvəl başlayır. Sizdən keçirilmiş xəstəliklər, əvvəlki əməliyyatlar və hamiləliklər barədə soruşulacaq. Arıqlama və ya gələcəkdə uşaq planlarınız da soruşulacaq. Qəbul etdiyiniz hər şeyin, o cümlədən qida əlavələrinin və arıqlama iynələrinin tam siyahısını gətirin.

Bəzi dərmanlar qanaxmaya, qanın laxtalanmasına və ya narkoza təsir edir. Onları əməliyyat dövründə dayandırmaq və ya dozasını dəyişmək lazım ola bilər. Bu qərarı cərrah və anestezioloq dərmanı təyin etmiş həkimlə birlikdə verir. Təyin olunmuş dərmanı özbaşına dayandırmayın və dəyişməyin.

Praktik məsələləri də əvvəlcədən planlaşdırmaq faydalıdır. İlk günlərdə evdə kömək edəcək birini tapın və geyinməsi asan, rahat paltar hazırlayın. İşdən kifayət qədər vaxt ayırın, uşaqları qucağa götürməkdən və ağır əşyalar qaldırmaqdan çəkinin.

Sağalma: ilk həftələr adətən necə keçir

Abdominoplastika və liposaksiya birlikdə aparıldıqda sağalma tədricən gedir. Dəqiq plan əməliyyatın həcmindən və cərrahın protokolundan asılıdır. Aşağıda sabit cədvəl deyil, ümumi mənzərə təsvir olunur.

İlk günlərdə kəsik nahiyəsində gərginliyi azaltmaq üçün pasiyentlər adətən bir qədər irəli əyilərək yeriyir. Qısa məsafələrə erkən gəzmək həm rahatlıq, həm də laxta riskini azaltmaq üçün tövsiyə olunur. Toxumaları dəstəkləmək və ödemi azaltmağa kömək etmək üçün adətən kompressiya korseti geyinilir. Drenlər qoyulubsa, maye miqdarı azaldıqda çıxarılır.

Növbəti həftələrdə adi fəaliyyətə tədricən qayıdılır. Ağır yük qaldırmaq və intensiv idman ən sona saxlanılır və yalnız cərrah sağalmadan razı qaldıqda mümkündür. Liposaksiya edilmiş nahiyələr çox vaxt gözləniləndən daha uzun müddət ödemli və bərk qalır. Son forma həftələr deyil, aylar sonra görünür.

Çapıq da zamanla dəyişir. Johns Hopkins Medicine qeyd edir ki, ilk üç ilə altı ay ərzində çapıqlar daha pis görünə bilər. Onların yastılaşması və rənginin açılması bir ilə qədər çəkə bilər. Bunu əvvəlcədən bilmək həmin ara dövrü daha sakit keçirməyə kömək edir.

Nəticələr nə qədər davam edir

Abdominoplastika və liposaksiya ilə çıxarılan piy hüceyrələri yenidən böyümür. Abdominoplastika zamanı götürülən dəri də geri qayıtmır. Bu mənada dəyişiklik davamlıdır. Tikilmiş əzələlər də yenidən uzanmadıqca yeni vəziyyətində qalır.

Bununla belə, nəticələr dəyişə bilər. Qalan piy hüceyrələri xeyli çəki artımı ilə böyüyə bilər. Sonrakı hamiləlik dərini və əzələləri yenidən uzada bilər, bədən isə qocalmağa davam edir. Sabit çəkini qorumaq nəticəni uzunmüddətli saxlamağın ən effektiv yoludur.

Tez-tez verilən suallar

Liposaksiya və qarın plastikası eyni əməliyyatda edilə bilərmi?

Bəli, çox vaxt elə də edilir. Birləşmiş yanaşma lipoabdominoplastika adlanır. Bu yanaşmada qarın dərisinin qaldırıldığı sahə məhdudlaşdırılır və onun qan təchizatı əsasən qorunur. Bu da liposaksiya ilə qarını və yanları eyni vaxtda formalaşdırmağa imkan verir. Bunun sizə uyğun olub-olmadığı müayinədən və sağlamlıq vəziyyətinizdən asılıdır.

İki əməliyyatı ayrı-ayrılıqda etmək daha təhlükəsizdirmi?

Mütləq deyil. 2019-cu ildə Aesthetic Plastic Surgery jurnalında sistematik icmal və meta-analiz dərc olunub. Orada lipoabdominoplastikada klassik abdominoplastikaya nisbətən daha çox ağırlaşma olduğuna dair sübut tapılmayıb. Bununla belə, ən təhlükəsiz plan konkret pasiyentdən asılıdır. Sağlamlıq vəziyyəti, çıxarılacaq piyin miqdarı və lazım olan cərrahiyyənin həcmi önəmlidir.

Liposaksiya qarındakı sallaq dərini aradan qaldırırmı?

Xeyr. Liposaksiya dərini deyil, piyi götürür. Dəri onsuz da sallaqdırsa və ya asılıb qalıbsa, altındakı piyi çıxarmaq onu daha da sallaq göstərə bilər. Sallaq dəri artıq dərini götürən abdominoplastika ilə düzəldilir.

Qarın plastikası aralanmış qarın əzələlərini bərpa edirmi?

Əksər hallarda, bəli. Abdominoplastika zamanı qarının ön divarındakı iki şaquli əzələ aralanıbsa, cərrah adətən onları bir-birinə tikir. Bu vəziyyət düz qarın əzələlərinin aralanması, yəni diastaz adlanır. Liposaksiya bunu edə bilməz.

Çapıq harada olur və görünəcəkmi?

Əsas çapıq qarının aşağı hissəsində, bir yandan o biri yana uzanır. Adətən alt paltarı və ya çimərlik geyimi ilə örtüləcək şəkildə yerləşdirilir. Göbəyin ətrafında da çapıq olur, liposaksiya kanyulasının daxil edildiyi yerlərdə isə kiçik çapıqlar qalır. İlk aylarda çapıqlar daha pis görünə bilər. Onların yastılaşıb açılması adətən bir ilə qədər çəkir.

Daha uşaq planlaşdırıramsa, bu əməliyyatı etdirə bilərəmmi?

Ümumiyyətlə, gözləmək daha yaxşıdır. Sonrakı hamiləlik dərini uzada və tikilmiş əzələləri yenidən aralaya bilər. Bu da nəticənin xeyli hissəsini aradan apara bilər. Johns Hopkins Medicine-in pasiyentlər üçün tövsiyələri gələcəkdə hamiləlik planlaşdıranlara abdominoplastikanı təxirə salmağı məsləhət görür.

Son nəticəni nə vaxt görəcəyəm?

Daha düz qarın erkən görünür, lakin ödemin çəkilməsi, xüsusilə liposaksiya edilmiş nahiyələrdə, aylar çəkir. Çapıq bir ilə qədər yaxşılaşmağa davam edir. Nəticələr, sağalma və risklər pasiyentdən pasiyentə dəyişir.

Müayinəyə yazılmaq

Ən faydalı ilk addım bu məqalədə təsvir olunan üç sualı bir-birindən ayıran müayinədir. Problemin nə qədəri dəri, nə qədəri əzələ, nə qədəri piydir? Cavab sizə liposaksiyanın, abdominoplastikanın, yoxsa abdominoplastika və liposaksiya birləşməsinin lazım olduğunu müəyyən edir. İlk müayinənin nələri əhatə etməli olduğu estetik müayinə haqqında məqalədə izah olunub. Məqalə ingilis dilindədir.

Dr. Mübariz Məmmədli plastik, estetik və rekonstruktiv cərrahdır. Hər iki əməliyyat barədə ətraflı məlumat abdominoplastika səhifəsində [VERIFY URL: drmubariz.az saytında abdominoplastika səhifəsi] və liposaksiya səhifəsində [VERIFY URL: drmubariz.az saytında liposaksiya səhifəsi] verilib. Müayinə üçün əlaqə bölməsindən randevu almaq olar. Beynəlxalq saytda bədən konturlama barədə səhifə buradadır: [VERIFY URL: drmubariz.com saytında abdominoplastika və ya bədən konturlama səhifəsi].

Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və fərdi tibbi müayinəni əvəz etmir. Göstərişlər, nəticələr, sağalma və risklər pasiyentdən pasiyentə dəyişir. Cərrahiyyə barədə hər qərar ixtisaslı cərrahla müayinədən sonra verilməlidir. Bu qərar alternativlərin, o cümlədən əməliyyatdan imtina variantının tam müzakirəsinə də əsaslanmalıdır.